Zulfa Otu
ZULFA OTU
Çördek Otu, Çürdük Otu, Zufa Otu
HYSSOPUS OFFICINALIS L. Labiatae
Hyssopus aduım bitkinin çiçeği domuz başım andırdığı için, Yunanca hı/s (domuz) ve ops (yüz) sözcüklerinden oluştuğu ileri sürülmektedir. Madaus sözcüğün mukaddes anlamına gelen İbranice ezob veya Arapça azzof sözcüğü kökenli olabileceğini yazmıştır. On Asya’dan Akdeniz ülkelerine ve Orta Avrupa’ya yayıldığı sanılmaktadır. İbn Sina göz damarları kanamasında, gözlerin kanlanmasında, gözleri içinde zulfa otu ve güvey otu kaynayan suyun buharına tutmayı Önermiştir.
Bingenli Hildegard ve Albertus Magnııs bitkiyi mide sancılarında ve ödemde kullanmıştır. Ortaçağda astım, öksürük ve akciğer hastalıklarında balgam söktürücü olarak kullanılmıştır. Leclerc bitkinin iyi bir balgam söktürücü olduğunu yazmıştır. Madaus Müslümanların bitkinin yapraklarından bir çeşit limonata yaptıklarını yazmıştır.
Tıbbi Nitelikleri: Balgam söktürücü, iştah açıcı,, kan temizleyici, kanamayı durdurucu, kramp çözücü, midevi, uyarıcı.
Kullanıldığı Yerler: Astım, bahar kürü, bronşit, deri, ezikler, gaz, öksürük, sindirim.
Botanik: Yabani olarak kireçli topraklarda, özellikle güneşli kayalıklarda yetişir. Kuru ve güneşli yerlere dikilmelidir.
Çok yıllık bitki yan çah görünümlüdür. İyi gelişmiş kazık kökü çok dallı ve güçlüdür. Boyu 30-100 cm arasında değişir. Odunumsu gövdesi mat kahverengi, dökülen kabuklarla kaplıdır. Mızrak biçimli, karşılıklı, yeşil yapraklan yaklaşık 3,5 cm uzunluğunda, 1 cm genişliğinde, kısa saplı ve düz kenarlıdır. Uçları sivri veya biraz yuvarlaktır. Alt ve üstlerinde oldukça derinde yağ bezeleri vardır. Temmuz ve ağustos aylannda açan çiçekler genellikle menekşe rengindedir. Nadiren pembe veya beyaz renkli açarlar. Toplu olarak başak görünü-mündedirler.
Nelerinden Yararlanılır: Çiçekli bitkiden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: 2-3 yılhk bitkiler kururken çiçeklerin dökülmemesi için, körpe dallar çiçekler tamamen açmadan, haziran ortalarında kesilerek toplanır. Yeterince sulanırsa, ikinci kez eylülde tekrar kesilerek toplanabilir. Küçük demetler halinde veya ince serilerek, bol hava akımlı yerlerde, gölgede kurutulur.
Kokusu ve Tadı: Aromalı güzel bir kokusu, baharlı, acı tadı vardır.
Yan Etkileri; Önerilen ölçülerde kullanıldığı sürece bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur.
Dikkat: Yüksek tansiyonu ve epilepsisi olanlar zulfa otu yağını kullanmamalıdır.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: Kıyılmış 1 çay kaşığı bitki 150 mi soğuk suya konur, kaynama noktasına kadar ısıtılır ve 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.
Göğüs ve akciğer hastalıklarında çaya 1 çay kaşığı bal karıştırılır.
Şurup: Birçok yöntemle hazırlanır. 100 g bitki 1 litre sıcak suda 10 dk demlenip süzülür, 1,5 kg şeker karıştırılır, şurup koyuluğuna gelinceye kadar kaynatılır, şişelere doldurulur. Veya 60 g bitki kaynama noktasındaki 1 litre suda 4-5 saat demlenip süzülür, 1,5 kg şeker veya bal karıştırılır. İki şurup da günde 5-6 yemek kaşığı içilir.
Şarap: 50 g bitki 1 litre beyaz şarapta 8 gün dinlendirilip süzülür. Ağız tadına göre tatlandırılır.
Tentür: 20 g zulfa otu, 20 g bahçe nanesi (yaprak) 60°’lik 1 litre alkolde 3 hafta dinlendirilir, ağzı kapalı şişelerde saklanır. Günde 2 likör kadehi içilebilir. Yağ: Taze çiçek ve yapraklar zeytinyağında 8-10 gün, güneşte veya sıcakta dinlendirilir. İçindeki Bazı Maddeler: Glikozitler, eterli yağ, kolin, tanen, ursol asit, boya maddesi, sistosterin, reçine.
REÇETELER
Astım 1:
Zulfa otu bitki 50 g
ıo g bitkiye 300 mi sıcak su eklenir, 15-20 dk sıcak bir yerde demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir. Astım (Alerjik astım) 2: Alıç çiçek 5 g
Okaliptüs yaprak 15 g
Ayvadana bitki 15 g
Zulfa otu bitki 20 g
Karışıma 250 mi sıcak su eklenir, 20 dk demlenip süzülür. Her gün 2 çay fincanı, yemekler arasında içilir.
Aşırı Terleme (Ter Kesici) i: Ceviz meyve dış kabuğu 10 g
Adaçayı yaprak 20 g
Zulfa otu bitki 20 g
20 g karışıma 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Akşam yatmadan önce 1-2 çay fincanı içilir.
Aşırı Terleme (Ateş, Gece terlemeleri) 2: Adaçayı yaprak 20 g
Civanperçemi bitki ‘ 20 g
Zuifa otu bitki 20 g
1 çay kaşığı karışıma l çay fincanı kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yatmadan 2 saat önce 1 çay fincanı içilir.
Bahar Kürü, Kan Temizleyici: Ak huş ağacı yaprak 2,5 g
Zulfa otu bitki 5 g
Karışıma 250 mi sıcak su eklenir, 15 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.
Cilt Bakımı:
Zulfa otu bitki 15 g
15 g bitkiye 250 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yüz ılık çayla hafifçe masajlanarak temizlenir.
Diş Ağrısı: Zulfa otu bitki 50 g
10 g bitki 100 mi sirkede 5 dk kaynatılıp süzülür. Ağız sıvıyla günde birçok kez çalkalanır.
Gaz Şişkinliği (Bağırsaklarda); Zulfa otu bitki 50 g
2 g bitki 200 mi sıcak suda 10 dk demlenip süzülür. Yemekten sonra yudum yudum içilir.
Gece Terlemeleri (Özellikle Akciğer Hastalıklarında): Zulfa otu yağ 50 mi
Günde 3 kere anason veya rezene çayına 20 damla damlatılarak içilir.
Gırtlak İltihabı:
Adaçayı yaprak 5 g
Çobançantası bitki 5 g
Hatmi kök 5 g
Zutfa otu bitki 10 g
Karışım 250 mi kırmızı şarapta 5 dk kaynatılıp süzülür. Sıcak olarak hafif gargara yapılarak içilir.
Göz Altı Halkaları, Morlukları: Zuifa otu bitki 50 g
25 g bitki 500 mi sıcak suda 10 dk demlenip süzülür. Gazlı beze emdirilerek, gözlere 20 dk kompres yapılır.
Gut Hastalığı, Romatizma; Adaçayı yaprak 25 g
Bahçe nanesi yaprak 25 g
Oğul otu yaprak 25 g
Zulfa otu çiçekli dal 25 g
4 g karışıma 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Öğle ve akşam yemeklerinden sonra l çay fincanı içilir.
Tembel Mide:
Pelin otu yaprak 10 g
Kantaron bitki 20 g
Zulfa otu bitki 20 g
10 g karışım 150 mi suda 20 dk kaynatılıp süzülür. Günde 3 çay fincanı, yemeklerden sonra içilir.
Kısa Açıklamalar:
• Sindirim bozukluğu için yemeklerden sonra 1 likör kadehi zulfa otu tentürü içilir.
• Eklem hastalıklarında, ağrılı, özellikle felçten sonra güçsüz kalmış eklemler günde 1-2 kere zulfa otu yağıyla ovulur.
• Haşarata karşı 25 g zulfa otu 250 mi zeytinyağında
5 dk kaynatılır, tüm vücuda sürülür.
