Yoğurt Otu
YOĞURT OTU
Çoban Süzeği, Sünnetlice Otu, (Yapışkan Otu, Dil Kanatan)
GALIUM APARINE L Rubiaceae
Tıbbî Nitelikleri: İltihap oluşumunu önleyici, idrar söktürücü, yara tedavi edici, terletici.
Kullanıldığı Yerler: Deri üstü iltihapları, kan dolaşım bozuklukları, sarılık, Ödem, lenf bezleri şişleri.
Botanik Özellikleri: Ankara, Adana, Antalya, Bolu, Çanakkale, Erzincan, Gaziantep, İstanbul, Mardin, Muğla, Samsun, Yozgat yörelerinde yetişir. Ülkemizde bitkiyle 2000 m’ye, Avrupa’da 2300 m’ye kadar karşılaşılır. Bir yıllık bitkinin boyunun 1,5 m’ye ulaştığı görülür. İnce gövdesi dört köşedir, üzeri çengel gibi kıllarla örtülüdür, alt bölümde çok dallıdır. Üstte, kenarları çengel gibi kıllarla kaplı, ince, uzun ve uçları sivri yapraklar çember biçiminde dizilidir. Yaprak koltuklarından çıkan saplı, küçük, yaklaşık 4 mm çapında, 4 taç yapraklı beyaz çiçekler mayıstan ekime kadar açar. Boyları 3-4 mm olan karşılıklı 2 meyvenin üzeri çengel gibi kıllarla kaplıdır, kahverengimsidir. Hayvanların pöstekilerine, insanların üstlerine yapışarak bir yerden başka yere taşınır.
Nelerinden Yararlanılır: Kök dışında kuru ve taze çiçekli bitkiden ve taze bitkinin suyundan yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Mayıstan ekime kadar toprağın 3-4 cm üzerinden kesilerek toplanır. İnce serilerek veya küçük demetler halinde asılarak gölge, havadar yerlerde kurutulur.
Kokusu ve Tadı: Tüm bitkinin hoş bir kokusu vardır. Tadı acımsıdır.
Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içerisinde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
İçindeki Bazı Maddeler: Glikozit (asperulozid), saponin, limon asidi, boya maddesi, birçok maden izleri.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 4 g kuru veya taze bitkiye 150 mi sıcak su eklenir 20 dk demlenir, 4-5 dk kaynatılıp süzülür. Veya 4 g kuru veya taze bitki 150 mi soğuk suda 2-4 saat demlenir, yavaşça ısıtılır, 10 dk kaynatılır, 4 dk demlenip süzülür. Her iki çayda yemek saatleri arasında günde 2 çay fincanı içilir.
Su: Taze bitki preslenerek elde edilir. Suyla inceltilerek içilir.
REÇETELER
Cilt Hastalıkları, İltihaplı Sivilceler,
Egzama 1:
Yoğurt otu toz 50 g
Çıban temizlendikten sonra toz günde 2 kere çıbana serpilir, gerekirse bağlanır.
Cilt Hastalıkları, İltihaplı Sivilceler,
Egzama 2: Yoğurt otu su 50 mi
Su ekzama veya sivilcenin üzerine sürülür, kurumaya bırakılır. Günde birçok kez tekrarlanır. Sürülen yer her seferinde alkollü pamukla temizlenmeli, pamuk bir kere kullanılmalıdır.
Yoğurt Otunun Anavatanı ve Tarihçesi
Galıum sözcüğü Yunanca süt demek olan gala, aparine ise tutmak anlamına gelen apairein sözcüklerinden türemiştir. Tüm Avrupa, Orta ve Ön Asya’da yetişir. Amerika’ya götürülerek yetiştirilmiştir.
Yunanlılar ve Romalılar bitkiyi şarapla karıştırarak yılan ısırığında, Örümcek sokmasında ve kulak ağrısında kullanmıştır. Hippokrates bitkiyi menstrüas-yon söktürücü olarak önermiştir. Dioskorides bitkiyi çok iyi tanımlamış, çobanların demet yaparak sütü süzmek için kullandıklarını yazmıştır. Matthiolus bitkiden kanser tedavisinde yararlanmıştır. 19. yüzyılda suyu iskorbüte, kansere karşı içilmiş ve dıştan merhem o-larak kullanılmıştır.


