Uyuz Otu
UYUZ OTU
Adi Şeytan Yeniği
SUCCISA PRATENSIS MOENCH
Dipsacaceae Scabiosa Succisa L.
Succisa Latince uyuz anlamına gelen scabis sözcüğü kökenlidir.
Kuzey Avrupa, Kafkaslar, Batı Sibirya, Kuzey Afrika, Kuzeydoğu Anadolu’da yetişir. Uyuz otu çıban, ekzama, mukoza iltihapları, ödem, solucan, hatta frengi ve veba tedavisinde kullanılmıştır.
Bir rivayete göre şeytan yararlı bitkilere o-lan hırsmı uyuz otundan almış ve kökünü ısırmıştır. Bu nedenle de kökü kopuk gibi görünmektedir. Bitkiye bu nedenle şeytan otu da denmektedir.
Tıbbi Nitelikleri: Balgam söktürücü, büzücü, güçlendirici, kan temizleyici, midevi, terletici, yara tedavi edici.
Kullanıldığı Yerler: Ağız mukoza tabakası, bronşit, deri, deri döküntüleri, kaşıntı.
Botanik: Çok yıllık bitkinin boyu 15-80 cm arasında değişir. Dikine çıkan gövde aşağıya doğru çıplak, yukarı doğru kıllarla kaplı ve dallıdır. Yapraklar karşılıklı, uzun mızrak biçimlidir, kenarları düzdür. Üst yapraklar dişli olabilir. Mavimsi menekşe rengi çiçekler temmuz başından eylülün sonuna kadar açar. Meyve (kapsık) uzun tüylerle kaplıdır. Nelerinden Yararlanılır: Çiçek başlarından, yapraklarından, kurutulmuş kökünden ve taze sıkılmış suyundan yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Temmuzdan eylülün sonuna kadar toplanabilir. Kökler sonbaharda topraktan çıkarılır ve iyi kurutulur. Hava geçirmeyen cam kaplarda nemden ve ışıktan korunarak saklanır. Yapraklar taze veya kuru olarak kullanılır. Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içinde bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Çeşitli yöntemlerle yapılan çayından ve şurubundan yararlanılır.
İçindeki Bazı Maddeler: Alkaloitler, glikozitler (dipsakan), polifenol (kahve asidi), saponin, tanen.
REÇETELER
Bronşit:
Uyuz otu kuru çiçek, yaprak 50 g 30 g kuru yaprak ve çiçek karışımına 400 mi kaynar su eklenir, 6 saat demlenip süzülür. Elde edilen sıvıya 600 g ham şeker karıştırılır, şurup kıvamına gelinceye kadar kısık ateşte kaynatılır. Günde 3 kahve kaşığı içilir. Cildin Yapısında Ani Değişimler {Uyuz otu şurubu): Uyuz otu yaprak, çiçek 100 g
35 g çiçek ve yaprak karışımına 500 mi kaynar su eklenir, ağzı kapalı olarak 5-6 saat demlenip süzülür. Elde edilen sıvıya 850 g ham şeker karıştırılır. 5-10 dk kaynatılıp şişelere doldurulur. Ağzı kapatılır. 10 gün boyunca sabahları l tatlı kaşığı içilir. Deri Döküntüleri (Özellikle Pullu Olan): Uyuz otu tüm bitki 50 g
10 g kurutulmuş tüm bitki, 200 mi suda 5 dk kaynatılır, 10-15 dk demlenip süzülür. Döküntülü yere sabah ve akşam bastırılmadan sürülür.
Kaşıntılar:Uyuz otu tüm bitki 100 g
20 g tüm bitki 500 mi suda yaklaşık 10 dk kaynatılıp süzülür. Kaşınan yer günde bir çok kere bu sıvıyla ıslatılır.Ancak ıslatılan yerler yıkanmamalıdır. Bitkiler kaşıntıyı kesebilir veya rahatlatabilir. Ancak kaşıntının nedeninin anlaşılması için doktora gidilmelidir.
