Turp
TURP
RAPHANUSSATIVUSL
Cruciferae
Raphnnıts adı Yunanca baş, kafa anlamına gelen raphys (rapa) sözcüğü kökenlidir. Yunanca çabuk anlamına gelen rha ve görünmek, çıkmak anlarru-na gelen phainomia sözcüklerinden tü-rediği de ileri sürülmektedir. Bunun nedeni olarak da hızla çimlenmesi gösterilir.
Uygurca yazılmış eserlerde turp tur-man olarak geçer. Tıırma adı Çağatay Türkleri tarafından kullanılmıştır. Turma sözcüğünün Anadolu köylerinde de kullanıldığı bilinmektedir. Kıpçak Türkleri terme ve turp adlarını kullanmıştır. Osmanlı tıp kitaplarında turp adı kullanılmaktadır. Anadolu’da turp için dip, tip, gömü, baştankara gibi adlar da kullanılmaktadır.
Çok eskiden beri tarımı yapılmaktadır, ancak anavatanı bilinememektedir.
Herodot, Mısır’da MÖ 2600 yıllarında Keops piramidinin inşaatında çalışan binlerce işçiye, soğan ve sarımsağın yanı sıra turp da yedirildiğini yazmıştır. Theophrast MÖ 4. yüzyılda birçok turp türünün yetiştirildiğini ve tarımının yapıldığını yazmıştır. Plini-us turpun tuz veya sirkeyle karıştırılarak yendiğini, yapraklarından da sebze olarak yararlanıldığını yazmıştır. Romalı ve Yunanlı hekimler genel olarak turpu öksürüğe karşı kullanmışlardır. Turp yüzyıllardır balgam, boğmaca, öksürük, ödem, ses kısıklığı, safra kesesi iltihabı gibi hastalıklarda kullanılmaktadır. Tıbbi Nitelikleri: İshal önleyici, tansiyon düşürücü, yumuşatıcı.
Turp tohumundaki raphanin adlı madde, koli ve kok basilleri ve birçok mikroba karşı etkilidir. Kullanıldığı Yerler: Artrit, bronşit, cilt, gaz şişkinliği, öksürük, safra kesesi, ishal, üre. Botanik: Turpun türleri, çoğunlukla köklerinin biçimine, rengine ve büyüklüğüne göre adlandırılır. Alt yaprakları genellikle yayvan ve geniş, üst yapraklarının kenarları iri dişli veya tırtıklı olan otsu bitkidir. Kök etlidir. Nelerinden Yararlanılır: Kökünden yararlanılır. İlaç olarak çoğunlukla kara turptan yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Turp bir tarım bitkisidir.
Kokusu ve Tadı: Sert kokusu ve içindeki hardal yağı nedeniyle keskin bir tadı vardır.
Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur. Ancak midesi hassas olanlara rahatsızlık verebilir. Sindirimi zor olduğundan mide hastalan yememelidir. Kullanma Biçimleri: Yalnız içten uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Su: Meyve sıkma makinesinde sıkılır veya ince rendelenerek preslenir.
İçindeki Bazı Maddeler: Kükürtlü alliin ve hardal yağlı eterli yağ, raphanol, raphanin, C vitamini.
REÇETELER Akne:
Turp su 10 mi
Yemeklerde 1 yemek kaşığı İçilir. Bronşit:
Turp kök
Büyük bir turp yıkanır, İçi oyulur. Çıkan iç, şeker veya balla çok iyi ezilir, tekrar doldurulur, ağzı kapatılır. 12 saat demlenir. Elde edilen şurup saatte bir, 1 çay kaşığı veya 1 tatlı kaşığı içilir. Öksürük, Boğmaca 1: Havuç kök 200 g
Turp kök 500 g
Şeker toz 300 g
Havuç ve turp ince rendelenerek şekerle karıştırılır, 2-4 saat demlenir, preslenerek süzülür. Gün boyunca her 2 saatte bir, 1 yemek kaşığı, öksürük tamamen kesilince-ye kadar içiiir. Öksürük,
Boğmaca 2: Turp kok 500 g gal süzme 50 g
Turp rendelenir, balla karıştırılır, 12 saat dinlenmeye bı-rakılır, preslenerek süzülür. Öksürük tamamen kesilin-ceye kadar 2 saatte bir, 1 yemek kaşığı içilir. Öksürük, Boğmaca 3: Turp kök 500 g
Kök temizlendikten sonra ince dilimlenir, üzerine bolca pudra şekeri serpilerek bir süzgece konur, damlayan su toplanır. Duruma göre 2-4 saat arayla l yemek kaşığı içilir.
Safra SÖktürücü:
Turp su 100 mi
Her gün taze preslenm turp suyu içiiir.
Kısa Açıklamalar:
• Eklem yerleri iltihabı ve artrit için yemeklerden önce veya yemek esnasında rendelenmiş turp iyi çiğ-nenerek yenmelidir.
* Turp karaciğeri temizler ve safra salgısını söker.
‘ Madeni tuz eksikliği olanlara yemeklerde iyi çiğ-nenmesi koşuluyla 50 g rendelenmiş turp yemeleri önerilir.
” Taze yaPraklan köküyle beraber ¥ Çiğnenerek ye-nirse turpun sindirimi kolaylaşır.
