Tavşancıl Otu
TAVŞANCIL OTU
HERACLEUM SPHONDYLIUM L
Umbelîiferae Sphondylium Branca Ursina AN.
Heracleum sözcüğünün Herakies veya Herkules adlarından geldiği düşünülmektedir. Sphondylium sözcüğünün ise devir veya girdap anlamına gelen sphondylos sözcüğünden türedi-ği ileri sürülmektedir. Anavatanı Avrupa, Asya, Kuzey Afrika’dır. Amerika’ya götürülerek doğu kıyılarında yetiştirilmiştir. Matthiolus ve aynı yüzyılda yaşamış birçok hekim bitkiyi sindirim kolaylaştırıcı ve çıban yumuşatıcı olarak, dalak hastalıkları, dizanteri ve epilepsiye karşı kullanmıştır. Matthiolus tüm bitkiden yararlanmıştır. Bitkinin kökünü sanlık ve karaciğer hastalıklarında, çiçeğin suyunu dıştan iltihaplı kulak rahatsızlıklarında uygulamıştır. Madaus bitkinin seyrek kullanıldığını yazmıştır. Ayrıca bitkiyi yabanansırun doğal tuzağı olarak değerlendirmiştir. Çiçek özünü emen yabana-rısı o kadar çok sarhoş olur ki, uçamayacak duruma gelir ve çiçekten uzaklaşınca yere düşer. Tıbbi Nitelikleri: Afrodizyak, tansiyon düşürücü, menstrüasyon ayarlayıcı, sindirim kolaylaştırıcı, uyarıcı.
Kullanıldığı Yerler: Yüksek tansiyon (damar nedenli), menstrüasyon, cinsel yetersizlik, sindirim. Botanik: Ankara, Bolu, İstanbul, Kastamonu, Kırklareli, Kütahya, Tekirdağ illerinde yetişir. Hayvan gübresi kullanılan topraklarda çok iyi gelişir. İki yıllık veya çok yıllıktır. Boyu yetiştiği toprağa göre 50-150 cm arasında değişir. Dikine çıkan gövde güçlü ve olukludur, üstü çoğunlukla geriye doğru dönük fırça gibi kıllı ve içi boştur. Gri yeşil yaprakları büyük ve eş olmayan loplara bölünmüştür. Sapları karınlı ve geniştir. Hazirandan eylüle kadar toplu olarak şemsiye görünümünde, küçük beyaz çiçekler açar. Meyveleri yassıdır.Toplanması ve Saklanması: Çiçekli bitki toprağın birkaç cm üzerinden kesilerek toplanır ve ince bir tabaka halinde serilerek güneşte kurutulur. Kök sonbaharda topraktan çıkarılır, temizlenerek güneşte kurutulur. Tohumlar da güneşte kurutulur. Kokusu ve Tadı: Kökün baharlı, tatlımsı tadı ve hoş olmayan bir kokusu vardır.
Yan Etkileri: Suyu güneşte deride kabarmalara yol açar. Bilinen başka bir yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 1 çay kaşığı bitkiye 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Veya 2 çay kaşığı bitki 150 mi soğuk suda 8-10 saat demlenip süzülür. 1 çay kaşığı bitki 1,2 g’dır. Günde 2-3 çay fincanı içilir. Su: Taze bitki preslenerek elde edilir. Günde 1-2 çay kaşığı, 1/2 çay kaşığı suyla içilir. İçindeki Bazı Maddeler: Acı maddeler, eterîi yağ, furo-kumarin, kumarin. Kökte glutamin ve arginin vardır.
REÇETELER
Epilepsi, Sindirim Bozukluğu (Madaus):
Tavşancıl otu bitki 50 g
5 g bitki 3 çay fincanı soğuk suda s saat demlenip süzülür. Gün boyunca yudum yudum içilir. Geciken Menstrüasyon: Tavşancıl otu kök 50 g
5 g kök ince kıyılır, 150 mi suda 5 dk kaynatılır, 5 dk demlenip süzülür. Menstrüasyondan 7 gün önce başlayarak her gün 2 çay fincanı içilir.
