Şerbetçi Otu
ŞERBETÇİ OTU
Biraçiçeği, Maya Otu, Ömer Otu
HUMULUS LUPULUS L Cannabaceae
Lupulus Latince kurt anlamına gelen lııpııs sözcüğünün küçültme formudur.
Orta Avrupa, Kuzey Asya ve Doğu Karadeniz’de yabani olarak yetişir. Bitkiye ilk olarak 8. yüzyılda yaşamış olan Arap doktoru Mesua’nın yer vermiş, bitkiyi tanımlamış ve safra kesesi hastalıklarında ve kan temizleyici olarak şurubunu Önermiştir. Avrupa’da 8-9. yüzyıllarda tarımı yapılmaya başlanmıştır. Lederc özellikle cinsel organlar üzerindeki yatıştırıcı, rahatlatıcı etkisini övmüş, penisin sancılı sertleşmesinde olumlu sonuçlar aldığım yazmıştır. Avrupa’da şerbetçi otu, erkeğin cinsel organlarını etkileyerek sakinleştirdiği için bira baharatı olarak kullanılmaya başâandı. Bir efsaneye göre şerbetçi otunu biraya ilk kez Kral Gambrinus karıştırmıştır. Kral Gambri-nus’un resmi Münih’in armasmda yer almaktadır. Şerbetçi otunun bira yapımında ilk olarak Kafkaslarda kullanıldığı da ileri sürülmüştür.
Tıbbi Nitelikleri: Antiseptik, iştah açıcı, kramp çözücü, midevi, sancı dindirici, yatıştırıcı. Klinik araştırmaları şerbetçi otunun verem basillerini öldürdüğünü göstermiştir.
Kullanıldığı Yerler: Zayıflık, cilt hastalıkları, iştahsızlık, nöralji, sindirim bozukluğu, sinir bozukluğu, uykusuzluk.
Şerbetçi otu genellikle, kendi etkisini veya başka bitkilerin etkisini tamamlamak, güçlendirmek için başka bitkilerle kullanılır.
Botanik: Birçok ülkede tarımı yapılır. Tarımı yapılan şerbetçi otu kökten çoğaltılır. Yabani olarak nemli çalılıklarda, orman kenarlarında, kıyılarda yetişir. Çok yıllık, sarılgan, iki ev-ciklidir. Sağa doğru sarılan gövde kıllıdır. Boyu 3-7 m arasında değişir. Ü-züm yaprağını andıran yapraklan kaba, karşılıklı, uzun saplı ve 3-5 parçalıdır. Çok küçük, yeşilimsi beyaz erkek çiçekleri gevşek salkım durumundadır. Başak görünümündeki sık çiçekli dişi çiçek başağı salgı bezeleriyle kaplıdır, sonra kozalak olarak gelişir. Hazirandan eylüle kadar çiçek açar. Kozalaklar eylül ekim aylarında olgunlaşır. Neferinden Yararlanılır: Şerbetçi otu kozalağından (dişi çiçek) ve salgı tüylerinden yararlanılır.
Şerbetçi otu kozalağının ilaç olarak uygulanabilmesi için en az %35 eterli yağ içermesi gerekir.
Toplanması ve Saklanma: Dişi çiçekler (kozalaklar) yazın sonuna doğru, salgı tüyleri dökülmeden, kuru havada toplanır. İnce serilerek gölgede kurutulur. Salgı bezelerinden yararlanabilmek içki kozalaklar dövülür, elekten elenir, yeşilimsi san, biraz yapışkan bir toz elde edilir. Kozalaklar ve toz sıkı kapanabilen kaplarda, karanlık yerlerde saklanır. Işık gören kozalak ve toz kahverengileşir, etkisini kaybeder. Kozalak ve toz 1 yıldan çok saklanmamalıdır. Kokusu ve Tadı: Şerbetçi otu kozalağının keskin aromalı kokusu, sert, büzücü, acı tadı vardır. Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içerisinde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur. Şerbetçi otunun hasadında çalışanlarda baş ağrısı, aşırı uyuma isteği, genç kızlarda menstrüasyonun erken geldiği görülmektedir. Erken menstrüasyona neden, taze kozalaklarda yüksek oranda bulunan östrojene eş bitkisel hormonlardır.
Uzun süre yüksek oranda içildiğinde sersemliğe, mide rahatsızlıklarına, seyrekte olsa felçlere neden olmaktadır. Taze kozalaklar alerjik deri döküntülerine de neden olabilir.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 2 yemek kaşığı kozalağa 150 mi kaynar su eklenir, 10-15 dk demlenip süzülür. Yatıştırıcı olarak günde 2 çay fincanı çayı içiiir. Uyku verici olarak yatmadan yarım saat önce 1 çay fincanı içilir.
Not: Şerbetçi otu çayının tadını bozmamak için metal demleme kabı ve metal süzgeç kullanılmamalıdır. Çayı içildikten sonra alkol, kahve, yeşil veya siyah çay, tatlı limonata ve meyve suyu içilmemelidir.
Tentür: 25 g kıyılmış kozalak, 40-45°Tik 100 mi alkolde 8 gün dinlendirilip süzülür. Eczaneden alınabilir. Günde 3-4 kere, 2-4 mi içilebilir. Toz (Lupulin): Günde birçok kez 0,5-1 mg içilebilir. Şarap: 50 g kozalak 1 litre beyaz şarapta 8 gün dinlendirilip süzülür, tatlandırılır. Veya 15 g yaprak 15 g kozalak 1 litre şarapta kaynatılıp süzülür. Yemeklerden önce iştah açıcı olarakl likör kadehi içilir. İçindeki Bazı Maddeler: Lupulin, acı maddeler (humu-lon, lupulon), reçineli maddeler, kolin, tanen, eterli yağ. Tam etkisini içindeki tüm maddeler birlikte kullanıldığında göstermektedir.
Eterli yağında 150 bağlantı vardır. Eterli yağındaki birçok organik bağlantı şerbetçi otunun karakteristik kokusunu sağlar. Eterli yağ alkol, gliserin, benzin ve eterde çözülür. Eterli yağının %80′ini terpenler, mir-sen ve humulon oluşturur. Şerbetçi otunun aroması-nı humulon oranı belirler. Şerbetçi otunun sakinleştirici etkisinde, içerdiği metil butenol önemli rol oynamaktadır. Şerbetçi orundaki tanen genel olarak eterli yağının etkisini destekler.
Şerbetçi otunda henüz tam olarak araştırılmamış maddeler de bulunmaktadır.
REÇETELER
Aşırı Zayıflık, İştah Açıcı: Şerbetçi otu kozalak 50 g
3 g kozalağa 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yemek saatleri arasında günde 2 çay fincanı içilir. İştah açıcı olarak yemeklerden önce l fincan içilir.
Cilt Bakımı (Deri Güçlendirici):
Şerbetçi otu kozalak 15 g
15 g kozalağa l litre kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yüz, eller, göğüs bu losyonla temizlenir ve masaj lanı r.
Erkeklerde Aşırı Cinsel Arzu (Kroeber) 1: Kedi otu kök 40 g
Şerbetçi otu kozalak 60 g
1 yemek kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Akşamları sıcak olarak 1 fincan içilir. Erkeklerde Aşırı Cinsel Arzu 2; Aksöğüt yaprak 25 g
Şerbetçi otu kozalak 25 g
10 g karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 20 dk demlenip süzülür. Öğle, akşam yemeğinde ve yatarken l çay fincanı içilir.
İştah Açıcı, Sindirim Kolaylaştırıcı 1: Şerbetçi otu kozalak 50 g
3 g kozalak 200 mi suda 2-3 dk kaynatılıp süzülür. Bekletmeden yemeklerden önce içiiir. İştah Açıcı, Sindirim Kolaylaştırıcı (Dinand) 2: Acıyonca bitki 10 g
Kantaron kök ıo g
Şerbetçi otu kozalak 10 g
Oğul otu yaprak 10 g
Köpek otu bitki 20 g
2 çay kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yemeklerden önce 1 çay fincanı içilir. Kan Dolaşım Bozuklukları, Yüksek ve Düşük Tansiyon: Şerbetçi otu kozalak 50 g
10 g kozalak 150 mi soğuk suda 8 saat demlenip süzülür. Sıcak olarak günde 3-4 çay fincanı içilir. Ödem (Corcos):
Çavdar un 30 g
Mine çiçeği taze yaprak 30 g
Şerbetçi otu taze yaprak 40 g
Yumurta akı 1 adet
Karışım havanda dövülür, yumurta akıyla çok iyi karıştırılır. Günde iki kere şiş yere bağlanır, kuruyuncaya kadar bırakılır.
Sinir Bozukluğu 1:
Şerbetçi otu kozalak 50 g
10 g kozalağa 300 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.
Sinir Bozukluğu 2:
Funda bitki 15 g
Lavanta çiçek 15 g
Şerbetçi otu kozalak 15 g
Oğul otu yaprak 20 g
Bahçe nanesi yaprak 35 g
1 yemek kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demienip süzülür. Sabah akşam 1 çay fincanı içilir.
Sinir Bozukluğu 3:
Çuha çiçeği çiçek 25 g
Lavanta çiçek 25 g
Oğul otu yaprak 25 g
Şerbetçi otu kozalak 25 g
1 çay kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.
Sinirsel Mide Bozukluğu, Sindirim Kolaylaştırıcı:
Kantaron kök 10 g
Oğul otu yaprak 10 g
Papatya çiçek 10 g
Şerbetçi otu kozalak 30 g
l çay kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 15 dk
demlenip süzülür. Yemeklerden sonra 1 fincan içilir.
Sakinleştirici (FlammKroeber):
Ac iyonca
Oğul otu 20
Taşikardi (Curzi):
Kedi otu kök 25 g
Lavanta çiçek 25 g
Papatya çiçek 25 g
Şerbetçi otu kozalak 25 g
1 yemek kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yatmadan önce 1 çay fincanı içilir. Uykusuzluk, Uyku Verici 1: Kedi otu kök 20 g
Şerbetçi otu kozalak 30 g
l çay fincanı karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 15 dk demlenip süzülür. Yatmadan yarım saat önce 1 çay fincanı yudum yudum içilir. Aynı amaçla iki bitkinin tozlan da kullanılabilir. Uykusuzluk, Uyku Verici 2: Kedi otu kök 15 g
Şerbetçi otu kozalak 15 g
Oğul otu yaprak 20 g
1 çay kaşıği karışıma 150 mi kaynar su eklenir, 15 dk demlenip süzülür. Yatmadan önce sıcak olarak 1 çay fincanı içilir.
Kısa Açıklamalar:
• Nöralji için ince bir torbaya doldurulup ısıtılan şerbetçi otu kozalakları sancıyan yere bağlanır.
• Gut hastalığı, romatizma, sarılık ve karaciğer bozukluklarında bitkiyle çok iyi sonuçlar alındığı ileri sürülmektedir.
• Genç sürgünler yenebilir, kuşkonmazı andıran tadı vardır. Salatası baharda kan temizleyici, idrar söktü-rücüdür.
1 yemek kaşığı karışıma 150 mi kaynar su eklenir. 5-10 dk demlenip süzülür. Akşamları sıcak olarak 1 çay fincanı içilir.
