Mercimek
MERCİMEK
LENS CUÜNARIS MEDIK
Papilionaceae Ervum Lens L., Lens Esculenta Moench.
Anavatanı Batı Asya, Anadolu, Doğu Akdeniz kıyı ülkeleridir. Burdur civarında yapılan kazılarda karbon-14 yöntemiyle MÖ 7040 tarihinde kurulduğu tespit edilen Hacılar yerleşim yerinde arpa, buğday ve mercimek artıkları bulunmuştur. Mercimek bilinen en eski kuru yiyecek maddelerindendir. Mısır’da çok sevilen bir yiyecekti. Piramitlerde ça-hştmlan esirlerin ana gıda maddesiydi. Ölüler için mezarlara koyulan yiyecekler arasında mercimek de vardı. Mercimek Yunanistan ve Roma’da fakir halkın ana gıda maddelerinden biriydi.
Ortaçağda mercimeğin zararlı olduğu düşünülüyordu. Rönesans devrinde birçok baharat karıştırılarak pişirilen mercimeğin daha az zararlı olacağına inanılıyordu. Mercimeğin çiçek hastalığına karşı tedavi maddesi olduğu düşünülüyordu. Tıbbi Nitelikleri: Canlandırıcı, bağ dokusunu güçlendirici, cinsel gücü artırıcı, hormon üretimini uyarıcı, kandaki şekeri ayarlayıcı, sinirleri güçlendirici, süt artırıcı ve söktürücü.
Kullanıldığı Yerler: Her tür yorgunluk, böbrek ve idrar torbası hastalıkları, iktidarsızlık, kansızlık, şeker, Ödem, yaşlılık.
Botanik: Mercimek bir yıllık otsu bir bitkidir. Geniş ve kısa badıcında iki tohum bulunur. Nelerinden Yararlanılır: Yapraklarından ve tohumundan yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Mercimeğin tarım; yapılır. Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur. Bazı insanda gaz şişkinliğine neden olabilir. Bunun için piştikten sonra içine baharat olarak kuru veya taze adaçayı karıştırılır.Karışık iri tahıl unundan yapılmış ekmekle mercimek yenmenıelidir. Ekmekteki fitat (fitik asit) bakır, demir ve çinkonun emilmesine engel olur. Ancak ekmekle birlikte et veya peynir gibi proteinli gıdalar yenilirse bu sorun oluşmaz. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Taze yaprakları ezilerek uygulanır. Tohumları ise genellikle diğer bitkilerle karıştırılarak kullanılır. İçindeki Bazı Maddeler: Proteinler (%25-30), karbonhidratlar (%50), madenler ve izleri (bakır, demir, çinko, fosfor, krom, magnezyum, molibden, selenyum), vitaminler (hemen hemen tüm B grubu vitaminleri, özellikle Bı, B$, pantotenik asit, folik asit, nikotinamid, B2. İçinde bulunan aminoasitlerin en önemlileri fenilalanin, triptofan ve metiyonindir. Mercimekte etten çok daha fazla vücut tarafından hızla değerlendirilebilen aminoasit vardır. İçindeki karbonhidratlar kompleks bir karışım oluşturur. Mercimekteki glikoz bağırsaklarda yavaş yavaş parçalandığından kan şekerini yükseltmez ve beyin, ihtiyacı olan glikozla uzun süre, düzenli beslenir.
100 g mercimekteki molibden bir insanın iki günlük İhtiyacını karşılar.
Mercimekte yüksek oranda, vücut tarafından değerlendirilebilen demir vardır. Bir porsiyon mercimek bir insanın günlük ihtiyacının dörtte üçünü karşılar. 100 g mercimekte 1 mg çinko vardır.
REÇETELER
Apse:
Mercimek taze yaprak –
Taze yapraklar ezilir. Ezilen yapraklar aknenin üzerine bağlanır. Akne geçinceye kadar işlem 2-3 saatte bir tekrarlanır. Ekzama:
Yersarmaşıği yaprak 40 g
Mercimek tohum 60 g
Karışım 500 mi suda 15 dk kaynatılıp süzülür. Ekzamalı yerler bu sıvıyla günde birkaç kere yıkanır ve pansuman yapılır.
Süt Düğümlenmesi: Buğday un 35 g
Mercimek un 35 g
Boy otu un 40 g
Karışım 400 mi suda yavaş ateşte 10 dk kaynatılır. Keten bir beze serilir, vücudun dayanabileceği sıcaklıkta göğüslere bağlanır.
Kısa Açıklamalar:
• Süt artırıcı ve söktürücü olarak haftada 1-2 kere mercimek yemeği, çorbası yenmelidir.
• Bitkinlik ve zafiyet durumunda haftada en az bir gün mercimek yemeği yenmelidir.
• Akşam etsiz ve ekmeksiz yenen mercimek uyumayı kolaylaştırır.
• Avrupa’da halk arasında çocuklara bağırsak parazitlerine karşı, suda kaynatılmış mercimeğe bal karıştırılarak verilir.
• Mercimek sirkede kaynatılarak elde edilen lapa sıcak olarak, iltihaplı ekzamaların ve çıbanların tedavisinde uygulanır.
• Suda kaynatılan mercimeğe zeytinyağı karıştırılarak içilirse, pekliği giderir.
• Tavada kızdırılan ve keten bir torbaya konan sıcak mercimek ununu romatizmalı yere bağlamak romatizma ağrısını dindirir.
