Marsıvan Otu
MARSIVAN OTU
Marsıma, Marsuvan Otu, Merseme
TANACETUM BALSAM İTA L.
Compositae Chrysanthemum Balsamita L.
Tanacetum adı MS 9. yüzyıldan sonra kullanılmaya başlanmıştır, ancak kökeni tam olarak bilinmemektedir. Bazı bilim insanları bu adın bitkinin kuru çiçeklerinin uzun süre bozulmaması nedeniyle, Yunanca ölümsüz anlamındaki athanatos sözcüğünden türediğini ileri sürmektedir. Chrysanthemum adı altın anlamına gelen chrysos ve çiçek anlamına gelen anthemos sözcükleri kökenlidir. Balsamita adı ise ilk kez Otto Brun-fels tarafından bitkinin kokusu nedeniyle kullanıldı. Anavatanı Anadolu ve Kuzey İran’dır. Oradan Akdeniz ülkelerine ve Avrupa’ya yayılmıştır. Amerika’ya ilk giden göçmenler bitkiyi beraberlerinde götürerek orada yetiştirmiştir.
Avrupa’da 1. Kari tarafından yetiştirilmesi emredilen bitkilerdendir.
Dioskorides şarapta kaynatılan marsıvan otunun etkisinin afyona benzediğini belirtmiş, bitkiyi bazı zehirlere karşı panzehir olarak önermiştir. Marsıvan otu 17. yüzyılda baharat olarak bira ve şaraba karıştırılmış, 20. yüzyılda safra artırıcı olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1931 yılında Fransa’da yapılan araştırmalar safra artırıcı gücünü onaylamıştır. Ortaçağda çiçek ve yapraklarından elde edilen bal-sam aranan bir yara tedavi maddesiydi. Avrupa’da halk marsıvan otunu gaz söktürücü, kramp çözücü, mide güçlendirici, solucan düşürücü olarak ve böbrek, dalak ve karaciğer hastalıkları tedavisinde uygulamaktadır. Taze yapraklar ezilerek baş ağrısında alna, ezik ve çürüğün üzerine konulmaktadır. Güzel kokusu nedeniyle bahçelere dikilmektedir.
Tıbbi Nitelikleri: Gaz ve idrar söktürücü, kramp çözücü, solucan düşürücü, uyarıcı, yara tedavi edici. Yapraklar antiseptik ve büzücüdür, ezilerek yalnız başına veya diğer bitkilerle karıştırılarak yara merhemi olarak kullanılır.
Botanik: Boyu 35-80 cm arasında değişen çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar elips biçimlidir, kenarları çok ince dişlidir. Köke yakın olan ve sapların orta bölümündeki yapraklar uzun saplı, üstekiler ise saplara yapışıktır. Küçük san çiçekler toplu olarak şemsiye görünümündedir. Marsıvan otu ağustostan ekimin sonuna kadar çiçek açar.
Nelerinden Yararlanılır: Kök dışındaki çiçekli bitkiden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Ağustos’tan ekim ayma kadar toplanan çiçekli bitki, küçük demetler halinde, gölge ve havadar yerlerde asılarak kurutulur. Ağzı kapalı kaplarda nemden ve ışıktan korunarak saklanır. Yapraklar çiçek açmadan kısa süre önce, yağ oranı en yüksek seviyedeyken toplanarak kurutulur. Kokusu ve Tadı: Tadı keskin yakıcı ve acıdır. Bitkinin çiçeklerine dokunulduğunda oğuİ otuna benzeyen, güçlü, hoş bir koku yayılır.
Yaprakların hoş ve tatlı bir kokusu, limonu ve balsamı andıran bir tadı vardır.
Yan Etkilerk’Öneriîen Ölçülerde bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 1 çay kaşığı kuru bitkiye 150 mi kaynar su eklenir, yaklaşık 10 dk demlenip süzülür. Veya 2 g taze veya kuru yaprağa 150 mi kaynar su eklenir, 5 dk demienip süzülür. Günde 1-3 çay fincanı içilebilir. İçindeki Bazı Maddeler: Alkaloitler, eterli yağ, saponin Özelliği gösteren maddeler, yüksek oranda suda çözülebilen mineraller.
REÇETELER
Bronşit, Gaz Şişkinliği:
Marsıvan otu çiçekli bitki 50 g
6 g çiçekli bitkiye 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Bronşit ve sinir bozukluğu için günde 2 çay fincanı, gaz şişkinliğinde yemeklerden sonra 1 çay fincanı içilir.
Güçlendirici, Mide Bozukluğu, Soğuk Algınlığı. Menstrüasyon Şikâyetleri: Marsıvan otu yaprak 50 g
2 g kuru veya taze yaprağa 150 mi kaynar su eklenir, 5 dk demlenip süzülür. Günde 1-3 çay fincanı içilir. Kramplı Öksürük:
Marsıvan otu çiçekli sürgün 50 g
2,5 g çiçekli sürgün yaprak karışımına 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Yemek saatleri arasında, sıcak olarak günde 3 çay fincanı içilir.
Safra Kesesi Taşlan:
Marsıvan otu bitki 50 g
5 g çiçekli dal ve yaprak karışımına 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2 çay fincanı içilir.
Tembel Mide:
Marsıvan otu kuru bitki 20 g
20 g kuru bitki 1 litre şarapta 8-10 gün dinlendirilip süzülür. Öğle ve akşam yemeklerinden önce veya sonra 1 çay fincanı içilir.
Kısa Açıklamalar:
• Böcek sokması veya ısırığında ezilen taze yapraklar sokuian veya ışınlan yere bağlanır.
• Bitkinin kokusu böcek ve güveleri kaçırdığı için lavanta gibi elbise dolaplarına asılır.
• Mutfakta baharat olarak kullanılır.
• Marsıvan otu aroma mddesi olarak biraya karıştırılır.
