Kuşkonmaz Bitkisi
KUŞKONMAZ
Çoban Çırası, Yelmük
ASPARAGUS OFFICINALIS L
Liiiaceae Asparagus Altifis Aschers., Asparagus Hortensis Mili.
Asparagas adının Yunanca sürüyorum demek olan spargao sözcüğünden türediği sanılmaktadır. Ön Asya üzerinden yayıldığı ve anavatanın da bu bölge olduğu sanılmaktadır.
Çin’de kuşkonmazın bir türü olan Asparagus Lucidus, MÖ 3000 yıllarında kuru öksürüğün tedavisinde ve karaciğer güçlendirici olarak kullanılmıştır. MÖ 2700 yılında yapılan Sakkara piramidinin mezar odalarında kuşkonmaz resimleri vardır. Mısırlılar bitkiyi karaciğer hastalıklarında kullanmış, sebze oiarak tüketmiştir.
Dioskorides kuşkonmazı idrar söktürücü olarak kullanmıştır. Avrupa’ya İtalya üzerinden 16. yüzyılda yayılan kuşkonmaz, sebze ve tedavi maddesi olarak kullanılmıştır. Lonicerus kökünü sarılık, böbrek ve idrar torbası hastalıklarında kullanmıştır. Avrupa’da tüm hastalıklara iyi geldiğine inanılan beş kök şurubu kanşımmdaki bitkilerden biridir. Tıbbi Nitelikleri: Kan temizleyici, idrar söktürücü. Kuşkonmaz çok iyi bir böbrek temizleyicidir. Kuşkonmazdaki potasyum, asparagin asit ve eterli yağlar böbreği uyararak çalışmasını hızlandırır. Bağışıklık sistemini güçlendirir, içerdiği yüksek orandaki bitkisel lifler sindirime yardımcı olur. Ayrıca kuşkonmazdaki A, C ve E vitaminleri serbest radikalleri etkisiz hale getirir.
Kullanıldığı Yerler: Kansızlık, romatizma grip, solunum organları hastalıkları, kalp çarpıntısı, böbrek, idrar torbası, karaciğer ve dalak hastalıkları. Botanik: Çok yıllıktır. Odunumsu ve kalın kökü çok yan köklüdür. Baharda köklerden parmak kalınlığında filizler sürer. Sürgünler toprağın 20-25 cm derinîi-ğinden kesilerek toplanır, sebze olarak yenir. Toprağın altında renkleri beyaz veya toz pembedir. Toprak üstü bölümü yeşildir. Bitkinin boyu yaklaşık 1,5 m’dir. Yeşil ve çok dallıdır. Yapraklar pulumsu, küçük, kuru ve yapışıktır. Haziranda açan küçük beyaz çiçekleri huni görünümlüdür. Ağustosta olgunlaşan kırmızı meyveleri bezelyeye benzer ve 3 evciklidir. Tohumlar siyah ve parlaktır. Nelerinden Yararlanılır: Kökünden ve bahar sürgünlerinden yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Kök sonbaharda topraktan çıkarılır, temizlenip kurutulur. Sürgünler nisan ve mayısta kesilerek toplanır. Kokusu ve Tadı: Bahar sürgünleri tatlımsıdır. Kök tatlımsı acıdır. Meyveleri tatsız, kokusuzdur. Yan Etkileri: Böbreklerinde taş ve kum olanlar doktora danışmadan kuşkonmaz yememelidir. Çiğ yendiğinde alerji yapar. Bazı insanlarda preslenmiş sürgün ve kök suyu deride alerjik sivilcelere, kaşıntılara neden olur. Bu durumda ayıklarken eldiven giyilmelidir.
Kullanma Biçimleri: Sadece içten uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Çay: İnce kıyılmış 2 dolu çay kaşığı kök 250 mi soğuk suya konur, kaynama noktasına kadar ısıtılır, süzülür. Çay oiarak seyrek kullanılır. Sıcak oiarak günde 2-3 çay fincanı içilir.
Su: Kökünden veya sürgününden preslenir. Toz: İyi kurutulan kökleri öğütülerek elde edilir. Günde 3-4 kere 1 g toz şekerle yenir. İçindeki Bazı Maddeler: Asparagin, arginin, aspara-goz, koniferin, kolin, saponin, şeker (%40), protein, yağ, arşen ve tirozin izleri, A, B, C vitaminleri, demir, fosfor, kalsiyum. 100 g kuşkonmazda 26 mg kalsiyum, 18 mg magnezyum, 203 mg potasyum, 20 mg C vitamini vardır. 100 g kuşkonmazda 18 kkal. vardır.
REÇETELER
Grip:
Kuşkonmaz kök 25 g
500 m! suda 5 dk kaynatılıp süzülür.
Günde 2 çay fincanı s.cak olarak içilir.
İdrar Söktürücü, Astım, Bronşit, Öksürük:
Kuşkonmaz kök 20 g
500 litre suda 10 dk kaynatılıp süzülür. Günde 2 çay fin-
canı içilir.
Kansızlık:
Kuşkonmaz kök, sürgün 50 g
Rendelenerek her gün yenir veya preslenerek suyu içilir.
Yanlışlıkla Yutulan Yabancı Maddenin Mide ve Bağır-saklara Zarar Vermeden Dışarı Atılması:
Kuşkonmaz bahar sürgünü 1 kg
Yabancı maddenin rahatça dışarı atılabilmesi için 500-looo g kuşkonmaz sürgünü odunumsu oian bölümü ile pişirilerek yenir.
