Kuşekmeği
KUŞEKMEĞİ
Kadımalak
POLYGONUİVİ AVICULARE L.
Polygonaceae
Potygonum sözcüğü Yunanca çok anlamındaki poîi ve düğüm anlamındaki gony sözcükleri kökenlenlidir. Bu ad bitkiye gövdesinin düğüm düğüm görünüşü nedeniyle verilmiştir. Aviculare ise Latince kuş demek olan avis sözcüğünden türemiştir.
Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Anadolu’da yaygın olarak yetişir. Günümüzden 5700 yıl önce Çin’de kuşekmeği sanlık, akciğer hastalıkları, karın ağrısı tedavisinde ve sancı dindi-rici, idrar temizleyici, solucan öldürücü olarak kullanılıyordu. Avrupa’da yapılan kazılarda taş devrine ait kalıntılarda kuşekmeği tohumlan bulunmuştur. Dioskorides’in kuşekmeği adıyla aynı aileden benzer bir bitkiyi kullandığı sanılmaktadır. Plinrus bitkiyi sangınnaria olarak adlandırmış, suyunun burun kanamalarını kestiğini, şarapla karıştırılarak içildiğinde kusmayı ve her türlü kanamayj durdurduğunu yazmıştır. Matthiolus bitkiden idrar tutamama, burun kanaması ve fistül tedavisinde yararlanmış tır. Leclerc bitkinin dizanteri tedavisinde büyük başarı sağladığını, kökünden kaynatılarak yapılan çayının kramplî kalınbağırsak iltihaplarında, kanlı dışkıda olumlu sonuçlar verdiğini yazmıştır. Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, kan durdurucu, yara tedavi edici.
Kullanıldığı Yerler: Burun kanaması, solunum organları hastalıkları, gut hastalığı, selülit, şeker, taş hastalıkları, yara.
Botanik: Ülkemizde Adıyaman, Antalya, Bolu, Diyarbakır, Hatay, Kastamonu, Kocaeli, Tekirdağ ve Trabzon’da 700 m’ye kadar, Avrupa’da ise 2300 m’ye kadar yetişmektedir. Çoğunlukla işlenmemiş, kuru ve fakir topraklarda, terk edilmiş tarlalarda yetişir. Çiftçi için yabani ottur.Bir yıllık bitkinin boyu 50 cm’e ulaşır. Genellikle sürüngendir, bu durum yetiştiği yere göre değişir. Dikine uzadığında gövde daha kaim, çok dallı, koyu yeşil ve çizgilidir. Almaşık sapsız yapraklar küçük, mızrak veya elips biçimlidir, kenarları kabadır. Yeşilimsi beyaz veya pembe çiçekler mayıstan kasıma kadar, 2-5′li olarak yaprak kol-., tuklannda açar. Meyveleri üç köşelidir.
Nelerinden Yararlanılır: Kök dışında tüm bitkiden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Çiçek açtığında toprağın birkaç cm üzerinden kesilir. Küçük demetler halinde asılarak gölge veya güneşli yerlerde kurutulur. Nemden korunarak saklanır.
Kokusu ve Tadı: Kokusu yok denilebilir. Büzücü ve sert bir tadı vardır.
Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 1 çay kaşığı bitki 150 mi suda kaynama noktasına kadar ısıtılır, 5 dk demlenip süzülür. Günde 2-3 çay fincanı içilir.
İçindeki Bazı Maddeler: Reçine, saponin, silisik asit, sümüksü madde, tanen, eterli yağ. Kuşekmeğİnde bulunan %1 oranındaki silisik asidin %0,8′i kaynatıldığında suda çözülür. Çinkolu toprakta yetişen bitkinin içinde %6,89 oranında çinko vardır.
