Hercai Menekşe
HERCAİ MENEKŞE
Benefşe, Menekşe, Menevşe
VIOLATRİCOLORL
Violaceae V. Trîcoİor Sensu Boiss.
Viola için menekşeye bakınız. Tricolor üç renkli anİamına gelmektedir. Avrupa’nın kuzeyinde, Kuzey İskandinavya, Sibirya ve güneyde Akdeniz kıyılarına kadar yayılır. Hercai menekşe hakkındaki bilgilerle ilk oİarak ortaçağda karşılaşılır. Bitkiyi Paracelsus yara tedavisi ve sıracada, Lonicerus çocuk hastalıklarında kulanmıştır. Matthiolus çok güçlü bir terletici olduğunu yazmış ve frengi için Önermiştir.
Tıbbi Nitelikleri: Ateş düşürücü, güçlendirici, kan temizleyici, kramp çözücü, kusturucu, idrar söktürücü, sürücü, terleteci, yara kapatıcı.
Kullanıldığı Yerler: Akne, ciît, deri döküntüleri, ekza-ma, mide bozukluğu, romatizma, sedef hastalığı. Botanik: Ülkemizde 2200 m’ye kadar yetişir. Avrupa’da 1800 m’ye kadar görülmektedir. Nadasa bırakılmış tarlalarda, çayırlarda yetişir. Hemen hemen her tür toprakta yetişir ancak turba toprakları sever. Çok veya bir yıllık otsu bitkidir. Boyu 40 cm’e ulaşır. Açık kahverengi güçlü ana kökünden, ince çok saçaklı kökler uzar. Saplar bazen çıplak bazen az tüylü, yeşilimsi sandır. Yapraklar mızrağımsı elips biçimindedir. Boyları yaklaşık 5 cm, genişlikleri 1,5 cm’dir. Kenarları hafif dişlidir. Çiçekler 5 taçyapraklıdır ve çoğunlukla 3 renklidir. Bir bitki üzerinde çeşitli renklerde çiçekler olabilir. Çiçekler çoğunlukla san, mor ve beyaz renklidir. Bitki mayıstan hazirana kadar çiçek açar.
Nelerinden Yararlanılır: Çiçekli bitkiden, kökünden ve çiçeklerinden yararlanılır.
Hercai menekşe daha çok çocuk hastalıklarında kullanılır.
Toplanması ve Saklanması: Bitki çiçek açtığı zaman toplanır, kâğıdın üzerine ince serilerek gölge, havadar yerde kurutulur. Ara sıra altındaki kâğıt değiştirilmelidir.
Çiçekler gölge, havadar yerlerde çok ince serilerek kurutulur. Kökler iyice yıkandıktan sonra ipe dizilir ve hava akımlı, gölge yerlerde asılarak kurutulur.
Bitkinin kurusu 1 yıldan çok saklanmamalıdır.
Kokusu ve Tadı: Tüm hercai menekşe türleri kokusuzdur. Otsu, jelatinimsi ve acımsı tadı vardır.
Yan Etkileri: Çok seyrek olmakla birlikte uzun süre kullanıldığında bazı insanlara alerjik etki yapmaktadır. Kullanımı kesildiğinde alerji derhal kaybolmaktadır.
Not: Çocuklara taze hercai menekşe verilmemelidir.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 1 çay kaşığı bitkiye 150 mi kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür.
Günde 3 çay fincanı içilir. Tentür: 50 mi preslenmiş çiçek suyuna 90°’!İk 100 mi alkol karıştırılır. 1 çay fincanı suya 3-9 damla eklenir. Ateş düşürücü olarak ve deri döküntülerinde uygulanır. Gizli ateştede önerilmektedir.
İçindeki Bazı Maddeler: Flavon glikozit, şahsilik asit,saponin, sümüksü madde, şeker, tanen, eterli yağ.
Kısa Açıklamalar:
• Araştırmalar çavdarla hercai menekşe arasında yaşam birliği olduğunu göstermiştir. Yaşam birliği hercai menekşenin daha güçlü gelişmesini sağlamaktadır. Çavdarın neden olduğu alerjik cilt hastalıkları, hercai menekşe çayıyla iyileşmektedir.
• Romatizmada hercai menekşe iyi sonuçlar vermektedir.
• Sancılı sinir iltihaplarında, ateşli eklem romatizmalarında uzun süre hercai menekşe çayı içilmesi önerilmektedir.
• Menopozda gece terleyenlere çayı önerilmektedir.
