Hardal
HARDAL
Eşek Hardalı, Kara Hardal, Siyah Hardal
BRASSICA NIGRA (L) KOCH
Crucîferae Sinapis Alba L
Brassİca kelimesinin Latince kesip koparmak anlamındaki praesecare veya Yunanca çatır datmak anlamındaki brasso sözcüğünden geldiği sanılmaktadır.
Anavatanının Doğu Akdeniz ve Asya’nın batısı olduğu ileri sürülmektedir. Çok eskiden beri tanınan bir bitkidir. Theophrast MÖ 4. yüzyılda tarımının yapıldığını yazmıştır. Tohumları dövülerek ilaç olarak kullanılmış, yaprakları sebze olarak yenilmiştir. Çin’de 10. yüzyılda soğuk algınlığı, romatizma ve mide hastalıklarında kullanılmıştır. Tıbbi Nitelikleri: Antiseptik, kramp çözücü, sancı dindirici, iltihap önleyici. Kullanıldığı Yerler: Bronşit, romatizma, lumbago, siyatik, sinir bozukluğu, nö-raîji.
Botanik: Anadolu’da yüzyıllardır tarımı yapılmaktadır. Kuru iklimi, bol kireçli, balçıklı ve humuslu toprakları sever. Çok ıslak toprakta yetişmez. Nemii iklimde de yetişir.
Bir yıllık bir bitkidir. Kökü incedir, 1 m’ye kadar u-zar. Yuvarlak, mavimsi yeşil gövdenin alt bölümleri kıllı, üstleri ise çıplaktır. Dikine büyür, üstte dallanır. Alttaki, ortadaki yapraklar ince ve seyrek kıllarla Örtülüdür. Yapraklar yaklaşık 12 cm boyunda, 5 cm genişliğinde, parçalı ve saplıdır. Parçaların kenarları dişlidir. Üst yapraklar çoğunlukla çıplak ve mavimsi yeşildir. Altın sarısı çiçekler nisandan temmuza kadar demetler halinde açar. Çiçekler keskin kokuludur. Tohumlar yaklaşık 10-25 mm boyunda ve 1,5-2 mm genişliğinde, bezelyeyi andıran, dikine duran kapsüllerin İçerisindedir. Her kapsülde yaklaşık 1,6 mm çapında, renkleri kahverenginden siyaha değişen 4-10 tohum vardır.Neferinden Yararlanılır: Tohumlarından, eterli yağından, unundan, yakısından ve alkolünden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Hardalın tarımı yapılır. Endüstriyel olarak toplanıp saklanır. Kokusu ve Tadı: Dövülmüş tohumların keskin kokuları, yakıcı, sert tatlan vardır. Yağ tatlımsıdır, ancak göz yaşartıcı keskinliktedir. Yan Etkileri: Hardal yağı ali! çok güçlü bir deri uyarıcıdır. Bu nedenle hardal lapası uzun süre deri üzerinde bırakılmamalıdır. Deride soyulmalara, su toplanmasına, iltihaplanmalara neden olur. Hardaldan yapılan tüm ilaçlarda çok ölçülü olmak gereklidir. Yağı kesinlikle içten kullanılmaz, çok güçlü zehir etkisi gösterir, öldürücüdür. Amonyakh preparatlarla da kullanılmamalıdır. Yemek için yapılmış olan hardalı da ölçülü kullanmak gerekir. Çok ve sürekli kullanıldığında mide ve bağırsaklarda tahriş ve iltihaplanma yapar. Ayrıca kadınlarda yumurtalık iltihaplanması ve menstrüas-yon bozukluklarına neden olur. Böbrekler üzerinden dışarı atıldığından böbrekleri tahriş edip böbrek havuzcuğu iltihabına ve idrar tutukluklarına neden olur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Lapa, masaj yağı, banyo ve yakı olarak kullanılır.
Hardal lapası: İhtiyaca göre un çok yumuşak bir hamur durumuna gelinceye kadar 40-45° C suyla karıştırılır. Pamuklu bir beze kalınca sürülür, tedavi edilecek yere bağlanır. Çok yanmaya başladıktan 1 dk
