Gülhatmi
Gülhatmi
Gülfatma
ALTHAEA ROSEA L. / Malvaceae Althaea Rosea (L.) Cav. Varietas Nigra Hort.
Anavatanının Anadolu olduğu sanılmaktadır. Bâzı kaynaklarda Karadeniz ve Hazar denizi kıyılan, bazı kaynaklarda ise Balkanlar ve Girit adası olduğu ileri sürülmektedir.
Bitkiyi Mısırlıların tanıdığı bilinmektedir. Böbrek taşlan, idrar yolları iltihapları, uykusuzluk gibi birçok hastalıkta kullanılmıştır. Avrupa’da 16. yüzyıldan sonra yazılan eserlerde bitkiyle karşılaşılmaktadır. Kroeber bitkiyi Avrupa’ya Türklerin tanıtmış olabileceğini yazmaktadır.
Tıbbi Nitelikleri: Hatmiyle aynı özellikleri gösterir. Kullanıldığı Yerler: Ebegümeci ve hatminin kullanıldığı hastalıkların tümünde uygulanabilir. Botanik: Ülkemizde çok eskiden beri tanınan bitki bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Karadeniz, Ege, Marmara, Akdeniz bölgelerinde doğal olarak yetişir. Güneşi ve humuslu topraklan sever. Bitkinin boyu 2-4 m’ye ulaşır. Toprağın çok derinliklerine kadar İnen etli, kazık kökünden birçok güçlü yan kök çıkar. Gövdenin üzeri uzun, sert kıllarla kaplıdır. Kalp biçimli, 5-7 parçalı yapraklar uzun saplıdır, kenarları diş diş ve kıvrımlıdır. Renkleri grimsi yeşildir. Üst ve altları sert kıllarla kaplıdır. Çiçekleri parlak kırmızı, pembe, mor, süt beyaz, vişne çürüğü, kahverengi, siyahımsı kırmızı ve bunların tonlanndadır. Haziranın başından sonbaharın sonuna kadar çiçekler açar. Çiçekleri büyük, sapları çok kısadır.
Nelerinden Yararlanılır: Sadece çiçeklerinin kurusundan yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Çiçekler tam açılmadan önce, sabah çiği kalktıktan sonra toplanır. Taç yaprağı çıkarıldıktan sonra gölge, havadar, sıcak yerlere serilerek çok iyi kurutulur. Nemden korunacak biçimde saklanmalıdır.
Dikkat: Toplanan çiçeklerin veya bitkinin Puccinia Malvcearum’un neden olduğu hastalığa yakalanmamış olması gerekir.
Kokusu ve Tadı: Çiçeklerin kendine Özgü bir kokusu, kaygan, hafif buruk tadı vardır.
Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 2 g kıyılmış çiçeğe 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür.
İçindeki Bazı Maddeler: Albümin, boya maddesi (an-tokyan), müsilaj, eterli yağ, glikoz, madeni hızlar, nişasta, tanen.
