Gazel Otu
GAZEL OTU
Akgirit Otu
DICTAMNUSALBÜSL
Rutaceae Dictamnus Fraxinella Pers., Fraxinella Dictamnus Moench.
Eskiden bitkinin anavatanının Kreta a-dası olduğu sanıldığı için, dictamnus sözcüğünün Kreta’daki Dicte dağı ve çalı anlamındaki thamnos sözcüklerinin birleşmesiyle oluştuğu düşünülmektedir. Beyaz anlamındaki albus adını ise kökünün rengi yüzünden almıştır. Asya ve Avrupa’da yaygın olarak yetişmektedir.
Bitkiyi ilaç olarak 12. yüzyılda Bingenli Hildegard ve Albertus Magnus kullanmıştır. 16. yüzyılda tohumu epilepside kullanılmıştır, Matthiolus bitkiyi solucan ilacı olarak övmüştür. Madaus Özellikle inatçı beyaz akıntıya karşı güçlü bir ilaç olduğunu belirtmiştir. Tıbbi Nitelikleri: İdrar söktürücü, gaz oluşumunu önleyici, menstrüasyon düzenleyici. Kullanıldığı Yerler: menstrüasyon, İdrar zorluğu, gaz şişkinlikleri.
Botanik: Güneşli kuru yerleri, kireçli topraklan sever. Bitki çok yıllıktır, boyu 1-1,2 m’ye ulaşır. Silindirik, boğumlu, çok yan köklü kökünden dikine saplar çıkar. İnce, yumuşak kıllarla örtülü sapların ucuna doğru siyah bezeler vardır. Yaprakların üzerinde birçok saydam yağ bezesi bulunur. Çiçekler toplu halde dik duran salkım görünümündedir. Nisan ve mayıs aylarında açan beyaz ve pembe çiçekler koyu damarlıdır. Yazın bitkiden yüksek miktarda eterli yağ buharlaşır. Bunaltıcı sıcak yaz günlerinde bitkiye zarar vermeden çıkan bu gaz yakılabîlir. Özellikle gece parlak bir alevle yanar.
Nelerinden Yararlanılır: Çiçekli bitkiden ve kökünden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Çiçek açma döneminin başında toplanan sürgünler gölgede, küçük demetler halinde asılarak kurutulur. Kökler baharın başında veya sonbaharın sonuna doğru topraktan çıkarılır. İyice temizlenir, kalın olan kökler boylamasına ikiye bölünür, gölge ve havadar yerlerde kurutulur. Kokusu tadı: Limonu veya tarçını andıran kokusu, acımsı tadı vardır. Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Çay: 1/2 çay kaşığı kıyılmış bitkiye veya köke 150 mi kaynar su eklenir, 5 dk demlenip süzülür. 1 çay kaşığı 2,7 g’dır. Günde 2-3 çay fincanı sıcak olarak içilir. Çay uzun süre demlendiğinde veya Öiçü yüksek tutulduğunda tadı içilemeyecek kadar acı olur.
İçindeki Bazı Maddeler: Dİktamnin alkaloit ve başka alkaloitler, eterli yağ, saponin, acı maddeler, antok-yan, kolin, flavon glikozit.
