Frenk Kimyonu
FRENK KİMYONU
Hakiki Kimyon
CARUM CARVİ L.
UmbeHiferae
Apium Carvi Crantz, Aegepopodium Carum, C. Officinale Gray.,
C. Aromaticum Salisb., C. Careum Bubani, Foeniculum Carvı Link,
Pimpinella Carvi Jessen, Selinum Carvi Krause
Carum adının, ege kıyılarında yaşamış ve kimyon tarımı yapmış olan Karyalı-lardan geldiği sanılmaktadır. Bu adın ayrıca, Arapça karaviya sözcüğünden geldiği de ileri sürülmektedir. Anavatanı Orta ve Kuzey Avrupa, Sibirya, Iran, Batı Asya, Kuzey Afrika, Anadolu’nun doğusu ve güneybatısı-dır.
Birçok ülkede tarımı yapıldığından yabani olarak da yayılmıştır. Bitkinin Avrupa’da İmparator Büyük Kari zamanında tarımı yapılmaya başlandı. Leclerc frenk kimyonundan, hava yutma tedavisinde yararlanmıştır.
Tıbbi Nitelikleri: Gaz, idrar ve süt söktürücü, sindirim kolaylaştırıcı, menstrüasyon ayarlayıcı, midevi. Kullanıldığı Yerler: Sindirim ve menstrüasyon sorunları.
Botanik: Ülkemizde yabanisiyle 140ü m, Avrupa’da ise 2000 m’ye kadar karşılaşılır. Avrupa’da yaygın olarak tarımı yapılmaktadır. Rüzgardan korunaklı yerlerde, her türlü toprakta yetişir. Ülkemizin doğusu ve güneybatısında yabani olarak yetişmesine rağmen tarımı yapılmaz, dışarıdan satın alınır. Boyu 60 cm’e ulaşan frenk kimyonu 2 yıllık otsu bir bitkidir. Kazık kökü çok az yan köklüdür. İkinci yılda büyümeye başlayan gövde köşeli, oluklu ve çıplaktır. Yapraklar parçalıdır. Mayıs ve haziranda pembe beyaz açan çiçekler toplu olarak şemsiye görünümündedir ve çoğunlukla erdişidirler. Yumurta şeklinde 2 yarım parçalı olan tohumu 3-7 mm boyunda ve 1-1,25 mm genişiiğindedir. Çoğunlukla kahverengidir ve 5 tane açık sarı kaburgası vardır.Nelerinden Yararlanılır: Tohumundan, tohumundan preslenen eterli yağından ve kökünden yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Tohumlar olgunlaştığında çok çabuk döküldüğünden hasada oldukça erken başlanır. Çoğunlukla haziran ayının ortasından temmuzun başına kadar hasat edilir. İnce serilerek gölge ve havadar yerlerde ara sıra çevrilerek çok iyi kurutulur. Nemli kalan tohum çok çabuk küflenir. Kesinlikle nemsiz yerlerde saklanmalıdır. Kokusu ve Tadı: Aromalı bir kokusu ve yakıcı bir tadı vardır.
Yan Etkileri: Önerilen ölçüler içerisinde kullanıldığı sürece herhangi bir yan etkisi yoktur. Kimyondan yapılan likör ve kimyon karıştırılarak yapılan alkollü içecekler çok alındıklarında karaciğere zarar vermektedir.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Çayından, tozundan ve yağından yararlanılır.
Çay: 1 çay kaşığı tohuma 1 çay fincanı sıcak su eklenir, 8-10 dk demienip süzülür. 1 çay kaşığı yaklaşık 4 g’dır. Sıcak olarak günde 3-4 çay fincanı içilir. Yağ: Tohumundan özel damıtma aygıtlarıyla yaklaşık %15 yağ elde edilir. Yağı yeşilimsi kahverengi renklidir, aromalı bir kokusu ve tadı vardır. Günde 1,5-3 g yenir.
Toz: Tohumlar öğütülerek elde edilir. Toz halinde eterli yağını çabuk kaybettiği ve neme karşı daha duyarlı olduğu için ağzı çuk sıkı kapanabilen kaplarda saklanmalıdır.
