Eşek Yoncası
EŞEK YONCASI
Koç Boynuzu, Kokulu Yonca, Pire Otu, Sarı Taş Yoncası
MELILOTUS OFFICINALIS (L) PALL
Leguminosae Papiiionaceae
M. Arvensis Wallr., M. Expansa Hort, M. Rugosus Gilib., M. Petitpier, M. Pallida Besser, M. Renaus Willd., Trifolium M. Officnalis L.
Melilotus Albus’tan (Beyaz çiçekli eşek yoncası) tıbbi olarak yararlanılmaz. Melilotus Yunanca melilotos sözcüğü kökenlidir. Meli Yunanca bal anlamına gelmektedir. Lotos İse birçok bitkiye verilen bir addır. Theophrast, Dioskorides ve Plİnius bitkinin çiçeklerinde bulunan yüksek orandaki bal özü yüzünden, bitkiye bal yoncası adı altında yer vermektedir.
Orta Avrupa, Asya, Ön Asya. Hippokratçılar eşek yoncasının çiçeklerini iltihaplı yaralara karşı plaster olarak kullanmıştır. Dioskorides ve Plinius eşek yoncasmı anüs ve cinsi organlardaki çıbanlarda ve gözlerdeki iltihaplarda kullanmıştır. Eşek yoncası eskiden rahim, mide ve karaciğer hastalıklarında kullanılıyordu. Ayrıca bitkiden içki mahmurluğuna karşı da yararlanılmıştır. Eşek yoncası ortaçağda sancı din-dirici, sakinleştirici, ter ve idrar söktürücü olarak kullanılmıştır. Eşek yoncası güveye karşı da kullanılmıştır. Ayrıca eşek yoncasından otlu peynir ve enfiye üretiminde de yararlanılmıştır.
Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, gerginleştirici, idrar söktürücü, iltihap önleyici, yatıştırıcı.
Eşek yoncası kılcal damarların geçirgenliğini artırır ve güçlendirir. Bu nedenle varis ve hemoroit tedavisinde kullanılır.
Kullanıldığı Yerler: Bronşit, göz iltihabı, arpacık, kolik, sinir bozukluğu, uyku bozukluğu, varis, yara. Botanik: İki yıllık olan eşek yoncası boş tarlalarda, yol kenarlarında, çöplüklerde ve insanların oturdukları yerlerin yakınlarında görülür. Boyu 50 cm ile 1,5 m arasında değişir. Kazık köklüdür. Yapraklar tüy gibidir. Sarı çiçekler toplu olarak çan görünümünde-dir. Temmuzun başından eylüle kadar açarlar.
Eşek yoncası çiçeklerinde balozu olduğundan, anlar bitkiyi çok sever. Nelerinden Yararlanılır: Kurutulmuş çiçekli sürgünlerinden yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Eşek yoncası çiçek açtığı sürece, çiçekli sürgünler sap ve yaprakİarıyla birlikte toplanarak gölgede kurutulur. Kuruma sübk resince sıcağın 35°C’den fazla olma-™ ^* masına dikkat edilmelidir.
Kokusu ve Tadı: Kendine özgü hoş bir kokusu vardır. Aroması kururken oluşur. Tadı jelatinimsidir.
Yan Etkileri: Bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Ancak midesi çok duyarlı olanlarda çayı baş ağrısına neden olabilir. Ayrıca çayı çok içildiğinde kusmaya, yorgunluğa ve baş ağrısına neden olur. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Çay: 2 çay kaşığı (8,5 g) kuru çiçekli sürgün 400 mi soğuk suda 8 saat demlenip süzülür. Hazırlanan çay gün boyunca içilir.
Not: Çayı uyku getirdiğinden çalışanlar ve araç kullananlar içmemeüctir.
Banyo: 1 avuç kuru eşek yoncasına 1 litre kaynar su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Banyo soğuk olarak uygulanır.
İçindeki Bazı Maddeler: Kumarın, kolin, flavonoidler, glikozit, melilotin, melilot asit, reçine, sümüksü madde, tanen, çok az eterli yağ ve tuzlar.
