Döngel
DONGEL
Döngal, Ezgi I, Gelinboğan, Tongel, Töngel
MESPILUS GERMANICA L
Rosaceae Pirus Gemanica L.
Aşılı döngel’in meyvesine muşmula, büyük meyveli kültür çeşidinin meyvesine de beşbıyık denir Mespilus sözcüğünün kökeni bilinmemektedir. Anadolu’da yetişir. Theophrast, Plinius, Galen gibi birçok ünlü hekim bitkiden bahsetmiştir.
Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, güçlendirici, idrar söktürücü.
Kullanıldığı Yerler: Ağız, ağız mukoza dokusu, deri, ishal, yara.
Halk arasında yaprakları veya kavrulmuş tohumJarı kaynatılarak boğaz ağrısında gargara olarak kullanılır.
Yarı olgun meyvesinde yüksek oranda tanen ve boya maddesi bulunur. Bu nedenle halk arasında peklik verici olarak ve mide, bağırsak bozukluklarında kullanılır. Olgun meyvesi böbrek ve İdrar yolları iltihaplarında önerilmektedir. Döngelde yüksek oranda bu-hman organik asitler kan dolaşımı, sinir sistemi, safra kesesi ve karaciğer üzerinde olumlu etki yapar. Botanik: Yabani döngel dikenli ve 3 metre boyundadır. Tarımı yapılan döngel ise 6 m bovunda ve dikensizdir. Genç dallar keçemsi kıllarla kaplıdır. Büyük yaprakların kenarları düz veya çok ince dişlidir. Koyu yeşil olan yaprakların üstü kısa tüylü veya çıplaktır. Altları İse gri yeşil ve çıplaktır. Mayıstan haziranın sonuna kadar açan beyaz çiçekler, 3 cm büyüklü-ğündedir. Kahverengimsi olgun meyve armut biçimlidir, çanak yaprakları tepesinde taç oluşturmuştur. Korunmaya Alındığı Ülkeler: İsviçre. Nelerinden Yararlanılır: Meyvesinden, tohumundan, yaprağından ve ağaç kabuğundan yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Meyveler tam olgunlaştıktan sonra toplanır. Tam. olgunlaşmadan toplanan meyve yaklaşık 3 haftada olgunlaşır. Olgunlaşan meyve uzun süre saklanamaz, çünkü hemen mayalanmaya başlar. Kokusu ve Tadı: Meyve tam olgunlaştıktan sonra yenir. Tatlımsı ekşi meyve elma gibi kokar. Yan Etkileri: Herhangi bîr yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri;
Su: Olgunlaşan meyve preslenerek elde edilir. Arzuya göre içine su ve şeker karıştırılır. Döngel suyu en kısa zamanda içilmelidir.
Saklanmak istenen meyve suyu sulandırılmadan pastörize edilebilir.
İçindeki Bazı Maddeler: Su (%67-75), karbonhidratlar, pektin, nişasta, organik proteinler, yağ, madeni tuzlar (demir, fosfor, kalsiyum, potasyum, sodyum), boyalar, elma ve limon asidi, tatrik asit, şeker (fruktoz glikoz, sakkaroz), vitaminler (Bı, B2, C, karoten), selüloz.
Kısa Açıklamalar:
” Soyulup çekirdekleri temizlenen 3-5 döngel, 10-15 g süzme yoğurt ve 2 mi badem yağıyla karıştırılarak kuru ciltler İçin krem yapılabilir.
• İshalde meyvesi bol bol yenebilir.
• Yapraklan kaynatılarak elde edilen sıvı deri ve diş eti iltihaplarında kullanılır.
