Diş Otu
DIŞ OTU
Diş Hilali, Hıltan, Karaman Kimyonu, Kılır, Köşni, Kürdan Otu AMMI VISNAGA (L.) LAM
Umbelliferae Apium Visnaga L., Apium Visnaga Cranz., Daucus Visnaga L.
YALANCI DİŞ OTU
AMMI MAJUS L.
Animi sözcüğünün Yunanca kum anlamındaki amos sözcüğü kökenli olduğu, bunun da bitkinin yetiştiği yerle ilgili olduğu sanılmaktadır. Anavatanı Akdeniz kıyılandır. Ammi Majus’un anavatanı tüm Ortadoğu ve Anadolu’dur.
Diş otunu ilk olarak Mısırlılar kullanmıştır. Bitki ortaçağda Avrupa’da kullanılmış, sonra unutulmuştur. Tıbbi Nitelikleri: Gaz söktürücü, kramp çözücü, idrar söktürücü, öksürük din-dirici, taş düşürücü. Özellikle bazı organların düz kasları üzerinde etkilidir. Yalancı diş otu gaz söktürücü, sindirim destekleyici ve menstrüasyon ayarlayıcıdır.
Kullanıldığı Yerler; Kalp kroner darlıkları, kalp kasları kan doiaşımı yetersizliği, böbrek ve safra kesesi kum ve taşları, kramplı öksürük, bağırsak, mide, safra kesesi, idrar yolları krampları.
Botanik: Kanarya adalarından, İran’a kadar tüm Akdeniz kıyılarında yetişir. Amerika’ya da götürülerek yetiştirilmiştir. Türkiye’de yabani olarak yaygındır. Yıllık otsu bir bitki olup boyu 1 m’ye ulaşır. Yukarıya doğru eğrilen sapların üstü düzdür. Yapraklar ince ve yeşildir. Çiçekler toplu olarak şemsiye görünümlüdür, çiçek demetleri çok dolgundur, kuş yuvasını andırır. Üstleri düz tohumlar elips biçimlidir. Kimyon tohumunu andırır, ancak daha küçüktür. Yalancı diş otunun meyve verdiğinde çiçek saplarının kalınlaşması ve demet durumunda bir araya gelmesi, Ammi Visnaga’dan ayırt edilmesini sağlar.
Nelerinden Yararlanılır: iki bitkinin de tohumundan yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Tohumlar sabahın erken saatlerinde toplanır, iyi kurumaları için gölge havadar yerlere ince serilir. Hava geçirmeyen cam kaplarda saklanır.
Kokusu ve Tadı: Kendine özgü güçlü bir kokusu, acımsı bir tadı vardır. Yan Etkileri: Diş otundan yapılmış ilaçlar kullanılırken önerilen ölçülere kesinlikle uymak gerekir. Yüksek Ölçüde kullanıldığında mide bulantısına ve baş dönmesine neden olabilir.
Yalancı diş otundan elde edilen özüt deriye sürülüp güneşe çıkıldığında deride su kabarcıkları oluşur. Her iki bitki de dikkatli kullanılmalıdır. Kullanma Biçimleri: Yalnız içten uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Tohumundan, tohum tozu ve yağından, tentüründen ve özütünden yararlanılır.
İçindeki Bazı Maddeler: Visnagin, visnadîn, kellin. Kellinin başka droglann etkisini artırdığı anlaşıldığından tüm bitki kullanılmaya başlanmıştır. Kellinden izole edilen visnadîn de angina pectoris hastalığını Önleyici olarak kullanılmakta ve çok iyi sonuçlar alınmaktadır. Etkisini geç gösterdiğinden nöbetlerde kullanılmamaktadır. Bu maddeler kroman türevleri içinde yer almaktadır.
Yalancı diş otunun tohumlarında acı madde, kumarın, glikozit türevleri, yağ ve rezin bulunmaktadır.
