Çoban Çantası
Çoban Çantası
Çıngıldaklı Ot
Capsella sözcüğü Latince kapsül anlamındaki capsula sözcüğü kökenlidir. Anavatanının Akdeniz kıyıları olduğu kabul edilmektedir. Günümüzde tüm dünyada yaygın olarak yetişmektedir. Hippokrates çobançantasını rahim hastalıkları için önermiştir. Dioskorides, Galen ve Pîinius peklik, iltihaplı iç yaralar ve safra kesesi hastalıklarında kullanmıştır. Ortaçağda yaygın biçimde kullanılan bitkiye 18. yüzyılda yazılan eserlerde geniş yer verilmiştir.
Kneipp şarabını karın sancısında, iç kanamalarda; kaynatılarak yapılan çayını dalak, karaciğer, safra kesesi, mide hastalıklarında; tozunu yaralarda; sirkede ezilmiş taze bitkiyi ise iltihaplı çıbanların tedavisinde kullanmıştır. Madaus beyaz akıntı için bitkinin ballıbabayla karıştırılarak, kullanılmasını ö-nermiştir. Ayrıca idrar yollan hastalıklarında ve böbrek kumlarında etkili olduğunu yazmıştır. Leclerc bitkinin özellikle kadın hastalıklarında ve pankreas salgısının kana karışması durumlarında yardımcı olduğunu yazmıştır.
Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, güçlendirici, kan dindirici. Kullanıldığı Yerler: menstrüasyon, yaralar, kanamalar, menopoz.
Yalnız başına kullanıldığı gibi, ökse otu, atkuyruğu, civanperçemi, beşparmak otu gibi büzücü başka bitkilerle de kullanılır. Ayrıca mide, bağırsak, karaciğer, dalak ve safra kesesi hastalıkları, eklem romatizması, şeker, lenf bezleri veremi gibi hastalıkların tedavi ana maddelerine destek olarak kullanılır. Botanik: Çobançantası 2000 m’ye kadar yaygın olarak görüiür. 1-2 yıllıktır. Bahar bitkisi sonbaharda ölür, sonbahar rozeti ise kışlayarak baharda çiçek açar.
Kazık köklüdür, boyu 20-40 cm arasında değişir. Küçük, kirli beyaz çiçekler, yaprak rozetinin ortasından çıkan az dallı veya dalsız sapların ucunda, baharın başından sonbaharın sonuna kadar
Çobançantasmdakİ mantar hastalığına Cystopus Candidus ve Penespora Para-sitica mantarları neden olur. Bitki bu hastalıkların birine veya İkisine birden yakalanabilir. Yapraklar kıvrılıp yuvarlanır, dallar döner, eğrilir, bükülür, kalınlaşır ve büyümesi durur. Sağlıklı bitkinin kullanılması önerilmektedir. Nelerinden Yararlanılır: Toprak üstü bölümünden veya tüm bitkiden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Baharın başından sonbaharın sonuna kadar köküyüe beraber veya toprak üstü bölümü toplanır. İnce serilerek veya küçük demetler halinde asılarak gölge havadar yerlerde kurutulur. Çok iyi kuruduktan sonra küçük parçalara ayrılarak veya öğütülerek hava ve ışık geçirmeyen kaplarda, kuru yerlerde saklanır.
Kokusu ve Tadı: Kokusuzdur denebilir. Hoş olmayan acımsı tatlı bir tadı vardır. Yan Etkileri: Bilinen hiçbir yan etkisi yoktur. Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır. Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Soğuk suda yatırma, kaynatma, haşlama yöntemleriyle yapılan çaylarından, şarabından, preslenerek elde edilen suyundan ve tozundan yararlanılır. 1 çay kaşığı bitki yaklaşık 2,3 g’dır.
Çay: 2 çay kaşığı kurusuna veya 1 çay kaşığı tazesine 150 mi sıcak su eklenir, 10-15 dk demlenip süzülür. Çayın içimini kolaylaştırmak için biraz anason, rezene veya nane kanştırılabilir.
Toz: Çok iyi kurutulmuş bitki öğütülerek elde edilir. Şarap: (F.Bardeau) 100 g taze kıyılmış çobançantası ve 50 g kıyılmış atkuyruğu yaz sürgünü 1 litre şarapta 8 gün dinlendirilip süzülür, tatlandırılır. Tüm kanamalarda saatte 1 likör kadehi içilir. İçindeki Bazı Maddeler: Kükürtlü eterli yağ (eter sülfürik), kolin, asetilkolin, tiramin, bursa asidi, sapo-nin, kalsiyum, potasyum, sodyum tuzlan, organik asitler, tanen, limon asidi.
Tiramin rahim kaslarını etkileyerek doğum sancılarında olumlu etki yapar.
Kısa Açıklamalar:
• Taze bitki ezilerek yaraya bağlanabilir.
• Çobançantası iyi bir tansiyon dengeleyicidir.
• Bitkinin taze yapraklan kan temizleyici olarak salatalara ve çorbalara karıştırılır.
• Günde 1-2 fincan çayı pekliğe iyi gelir, gevşemiş bağırsak kaslarını etkileyerek kasılmalarını sağlar.
