Çit Sarmaşığı
ÇİT SARMAŞIĞI
Convolvulus sözcüğü Latince dolamak anlamındaki convolvere sözcüğünden gelir. Serpium ise çit anlamındadır.
Bazı kitaplarda anavatanının Akdeniz kıyıları ve Batı Asya olduğu yazmaktadır. Bitki Avrupa’da, Kuzey Afrika’da, Kuzey, Güney Amerika’da, Avustralya’da yumuşak iklimli yerlerde yetişmektedir. Dioskorides’in similax adıyla kullandığı bitkinin çit sarmaşığı olduğu ve Plinius’un bitkiyi peklik giderici olarak kullandığı ileri sürülmektedir. Arap hekimler bitkiyi ortaçağda sanlığa karşı kullanmıştır. Matthi-olus yapraklarının peklik giderici olduğunu yazmıştır. Bitki bir süre unutulmuş, 20. yüzyılın başında yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Tıbbı Nitelikleri: Sürücü, safra söktürücü, yatıştırıcı. Kullanıldığı Yerler: Karaciğer, peklik. Botanik: Kumlu, balçıklı nemli topraklarda yetişir. Boyu 3 m’ye ulaşır. Çitlere, bahçe parmaklıklarına ve yanındaki bitkiye sarılarak tırmanır. Çiftçi için zararlı ottur. Çok yıllık otsu bitkidir. Gövdesi çıplak, 6 köşelidir, seyrek sarmal yapraklıdır. Yapraklar yeşil, büyük mızrak biçimli, uzun saplıdır. Mayıstan eylüle kadar açan çiçekler, 4-6 cm çapındadır; genellikle beyaz çok seyrek pembe veya kırmızı çizgili, trompet biçimlidir. Güneşli havada, dolunayda açar yağmurda kapanır. Gölgede yetişirse çiçek vermez, kök fİliz-leriyle çoğalır. Meyvesi 4 tohumludur. Nelerinden Yararlanılır: Çiçekli yapraklı gövdesinden, seyrek olarak da kökünden yararlanılır. Toplanması ve Saklanması: Mayıs ve haziranda çiçek açtığında toplanır. 15-20 cm boyunda kesilip demetler halinde, havadar gölge yerlerde kurutulur. Ağzı kapanabilen kaplarda kuru yerlerde saklanır. Kokusu ve Tadı: Özei bir kokusu ve tadı yoktur. Yan Etkileri: Diğer sürücü maddeler gibi, uzun süre kullanılmamalıdır. Çok kullanıldığında içindeki tanen yüzünden ters etki yapabilir.
Kullanma Biçimleri: Yalnız içten uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri: Su, toz, çay olarak kullanılır. Çay: 1 g çiçekli bitkiye 200 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Su: Çiçekli taze bitki preslenerek elde edilir. Günde 1-2 kere, 1/2 – 1 çay kaşığı içilir.
Toz: Kurutulan kök dövülerek yapılır. Günde 1-2 kahve kaşığı yenir.
İçindeki Bazı Maddeler: Sürücü glikozitli reçine, tanen, madeni tuzlar.
