Çayır Düğmesi
KÜÇÜK ÇAYIR DÜĞMESİ
Amel Otu, Kelek Otu
SANGUISORBA MİNÖR SCOP Rosaceae
Sanguisorba sözcüğü Latince kan anlamındaki sanguis ve emmek anlamındaki sorbere sözcükleri kökenlidir. Bu ad çiçeklerinin kan kırmızı rengi yüzünden verilmiştir.
Avrupa ve Asya’da yetişmektedir. Amerika’da tarımı yapılmaktadır. Sanguisorba Minör adıyla ilk olarak 16. yüzyılda yazılmış eserlerde karşılaşılmaktadır. Küçük çayır düğmesi eskiden beri nezle, ishal ve dizanteride uygulanmıştır. Avrupa’da uzun süre tarımı yapılmıştır. Tıbbi Nitelikleri: Büzücü, gaz söktürü-cü, kan dindirici, idrar söktürücü, sindirim kolaylaştırıcı, yara tedavi edici. Kullanıldığı Yerler: Gaz, hemoroit, kanama, İshal, yanık, menopoz.
Botanik: Trakya, Güney, Batı ve İç Anadolu’da yetişir. Bitkiyle 2350 m yüksekliğe kadar karşılaşılır. Toprak yönünden yetingen olan bitki kireçli toprakları sever.
Ülkemizde bitkinin S. Minör Scop. Subsp. Lasİcorpa (Sprach) Briq., S- minör Scop. Subsp. Muricata (Sp-rach) Briq., S. minör Scop. Subsp. Magnolii (Sprach) Briq., S. minör Scop. Subsp. Minör, alt türleri yetişir. Çok yıllık, otumsu bitkinin boyu 80 cm’e ulaşır. Kuvvetli, odunumsu, çok dalîı bir kökü vardır. Önce toprak üzerinde rozet biçiminde yapraklar oluşturan kökten birçok sap çıkar. Kırmızımsı açık yeşil saplar sona doğru dallanır, çıplak veya çok seyrek tüylüdürler. Yapraklar uzun saplar üzerinde karşılıklı dizilidir. 2-3 cm boyundaki yapraklar yumurta biçimlidir, kenarları dişlidir. Nisan ayından haziran ayının sonuna kadar açan çiçekler yeşilimsidir. Çiçekler sapların ucunda, erkekler altta, dişiler üstte olmak üzere, toplu halde küre veya fırça görünümündedir-ler. Erkek organlar, alttaki çiçeklerin ortasından çıkan 10-20 uzun sapın ucunda aşağı doğru sarkar. Üstte bulunan dişi çiçeklerin ortasında fırça gibi kırmızı renkli 2-3 dişi organ bulunur. Nelerinden Yararlanılır: Tüm bitkiden yararlanılır.
Toplanması ve Saklanması: Bitki çiçek açmaya başladıktan sonra toplanır. Ağustos ayma kadar toplanabilir. Küçük demetler halinde havadar, gölge yerlerde asılarak kurutulabilir. Kokusu ve Tadı: Hafif tuzlu bir tadı vardır.
Yan Etkileri: Herhangi bir yan etkisi yoktur.
Kullanma Biçimleri: İçten ve dıştan uygulanır.
Bitkiden Yararlanma Yöntemleri:
Çay: 4 g bitkiye 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 2-3 çay fincanı içilir. İçindeki Bazı Maddeler: C vitamini, flavon, tanen, e-terli yağ.
REÇETELER
Rahim Kanaması:
Küçük çayır düğmesi tüm bitki 50 g 6 g bitkiye 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Günde 1-3 çay fincan! içilir. Hemoroit:
Küçük çayır düğmesi tüm bitki 50 g 50 g ince kıyılan bitkiye 500 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip soğumaya bırakılır. Soğuk lapayla hemoroide pansuman yapılır. İshal:
Küçük çayır düğmesi tüm bitki 50 g 4 g bitkiye 150 mi sıcak su eklenir, 10 dk demlenip süzülür. Eşit aralıklarla günde 3-6 çay fincanı içilir.
